دکتر محمدرضا تاجیک، عضو هيأت علمي دانشگاه شهيد بهشتي و مدير پيشين مركز بررسيهاي استراتژيك مهمان امروز "گپ آخر" است. مشاور ارشد محمد خاتمی تنها آلترناتیو موجود را برای ساختار سیاسی کشور همچنان "حکومت دینی" می داند و حرکت اکبر گنجی را "افراطی" عنوان می کند. وی همچنان به آینده اصلاحات درون ساختاری چشم دوخته است.وی در مورد چالش های دوران اصلاحات، معتقد است که « چالش های مختلفی بود. یک سری از آنها از درون شکل می گرفت. مانند فقر تئوریک ،فقر مانیفست راهنمای عمل،فقر انسجام درونی،فقر استراتژی و تاکتیک های مشخص. چالش بیرونی هم وجود داشت. این جنبش، جنبش پر عظمتی بود که در برابرش مقاومت های عظیم هم به وجود آمد و بسیاری از داخل و خارج تلاش کردند که نگذارند این جنبش به سرانجام برسد. در مسیر آن ایجاد خلل کردند.» تاجیک نسبت به نقد تند اکبر رفسنجانی توسط برخی از جریانهای "دوم خرداد" انتقاد می کند و معتقد است که رفسنجانی " منشا بسیاری از حرکت ها " در جامعه ما بوده است. مشاور ارشد محمد خاتمی وقتی در برابر واژه"اصلاح طلبان سابقا حکومتی" قرار می گیرد تصریح می کند که « باید بپذیریم در شرایط کنونی دیگر نمی توان اصلاح طلبان را اصلاح طلبان حکومتی تعریف کرد. اصلاح طلبان به هر حال چه بخواهند و چه نخواهند فعلا از گردونه حکومت خارج شده اند.»
آقای تاجیک، چرا هنوز" اصلاحات"؟
من معتقدم کماکان در برابر آلترناتیو اصلاحات،آلترناتیو دیگری نتوانسته در جامعه ما شکل بگیرد.
*رفراندوم.
این آلترناتیو را منتفی می دانم.
*چرا؟
رفراندم یعنی یک حرکت رادیکال و عبور از خیلی چیزها. نمی توان مفروض گرفت که نظام موجود به راحتی به آن تن در دهد.
*حرف خشونت نیست.تاریخ میهن ما در بزنگاههای مختلف به رادیکالیزم نیز تشنه بوده است. درس تاریخ. اینطور نیست؟
الان درس تاریخ در شرایط کنونی به ما حکم می کند که دیگر حرکتهای رادیکال ره به جایی نمی برد. دوران خشونت و حرکت های رادیکال و جنگ مسلحانه هم استراتژی ،هم تاکتیک گذشته است. حتی گروههای برانداز رادیکال ما از مبارزات گفتمانی سر بر آورده اند. آنها نیز از این رهگذر به دنبال استحاله و یا براندازی هستند.
*کی وارد فعالیت سیاسی شدید؟
من از قبل از انقلاب در این فضا بوده ام. به اشکال گوناگون فعالیت سیاسی و مذهبی داشتم. بعد از انقلاب هم در اشکال مختلف کار دانشجویی در دهه اول انقلاب در ارگان های مختلف فعال بودم. رشته من و تحصیلاتم هم علوم سیاسی بوده است.
*در سپاه پاسداران حضور داشتید؟
نه.اوائل انقلاب در آموزش و پرورش و بعد در ریاست جمهوری بودم.
*تفاوت جوان سال 57 با جوان دانشجوی سال 85 که این روزها در دانشگاه می بینید چه هست؟
در برخی جهات تعقییرات اساسی صورت گرفته است. قرائت جوان 57 یک قرائت کاملا ایدئولوژیک بود. یک گرایش کاملا انقلابی با سویه های رادیکال و آرمانگرا و طبیعتا به نوعی مهیا برای مبارزه در سطوح مختلف. شرایط جوان امروز تعقییر کرده است. مقداری از آن تیری گرایشات ایدولوژیک و انقلابی او گرفته شده و صیقل پیدا کرده است. بیش از آنکه آرمانی به مسائل نگاه کند،عقلایی نگاه می کند. تلاش دارد که تعادلی را در اندیشه ها و در سویه های ایدولوژیک خود و گفتمان خودش ایجاد کند. به نظرم می رسد ما جریان اصلی جوانان در جامعه امروز شاهد نوعی نورمالیزیشن شدن هستیم.
*زیادی "عقلایی" نشده اند؟ بی آرمان!
من فکر نمی کنم جوان امروز کاملا فاقد آرمان باشد. ممکن است در آرمانها تفاوتهایی ایجاد شده باشد. همانطور که گفتم تیزی آن شکل آرمانی دهه اول انقلاب گرفته شده باشد اما به هیچ وجه تصور نمی کنم که جوانان فاقد آرمان شده اند.
*یک نگاه به فضای فکری جوانان در همین دور و اطراف کافیست برای اثبات این آنومی ارزش ها و...
آمار و ارقام و تحقیقات میدانی در جامعه ما هیچ کدام نشان نمی دهد که به صورت جدی ما با یک فضای بی آرمانی و فقدان یا فرسایش کامل آرمان در میان جوانان مواجه هستیم.
*عاشق شدید تا به حال؟
(می خندد) اجازه بدهید پاسخ این پرسشتان را ندهم.
*کی با همسرتان آشنا شدید؟
در اول انقلاب. درست در همان دوران دانشجویی.
*یعنی عاشق شدید؟
خب حتما همچین رابطه ای وجود داشته که بالاخره ما پا پیش گذاشتیم و راه ناهموار را هموار کردیم.